Het aanvraag- en beheerproces voor dronevluchten in het Nederlandse militaire luchtruim ondergaat een fundamentele wijziging. Vanaf 1 september 2026 worden alle aanvragen voor dronevluchten in militaire Control Zones (CTR's) centraal aangevraagd en beheerd via GoDrone. Waar professionele drone-operators, bedrijven en overheidsinstanties voorheen per militaire vliegbasis een ander aanvraagtraject moesten doorlopen, ontstaat nu één uniform digitaal loket voor heel Nederland onder regie van het Flight Data NOTAM Office (FDNO) van Defensie.
Deze hervorming is gericht op commerciële drone-operators, inspectiebedrijven, filmcrews en overheidsinstanties die vliegen in militaire CTR's, Radio Mandatory Zones (RMZ's) en militaire laagvlieggebieden. De centralisatie verhoogt de operationele vliegveiligheid, verbetert de zichtbaarheid van alle onbemande luchtactiviteiten en bereidt het Nederlandse luchtruim voor op de verdere integratie binnen het 1ATM programma in samenwerking met Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL).
Wat er per 1 september 2026 verandert voor drone-operators
Tot 1 september 2026 hanteert elke militaire vliegbasis in Nederland een eigen lokale aanvraagprocedure. Drone-operators moesten afzonderlijke formulieren per e-mail indienen bij het betreffende vliegveld, wat zorgde voor versnippering en administratieve rompslomp. Vanaf 1 september 2026 verdwijnt deze werkwijze en worden alle aanvragen digitaal ingediend via het GoDrone platform.
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen de aanvraag (behandeling) en de uitvoering (afhandeling) van de dronevlucht:
- Behandeling en beoordeling van de aanvraag: De aanvraag van het missieplan via GoDrone wordt vooraf beoordeeld en goedgekeurd of afgewezen door het Flight Data NOTAM Office (FDNO) van Defensie. Na de toekomstige 1ATM integratie zal deze beoordeling overgaan naar het Flight Service Centre (FSC) en de Ops Helpdesk van LVNL.
- Operationele afhandeling op de vliegdag: De daadwerkelijke operationele vluchtuitvoering blijft, net als nu, altijd in handen van de lokale militaire luchtverkeersleiding op de militaire vliegbasis (de militaire toren). Ook na de 1ATM integratie blijft de militaire toren verantwoordelijk voor de tactische vrijgaves. Alvorens de drone opstijgt dient de operator telefonisch of via de afgesproken procedures toestemming te vragen bij de militaire toren. Zodra de drone geland is, moet de toren hiervan direct op de hoogte worden gesteld.
Deze werkwijze sluit aan bij de Europese kaders van EASA en sluit naadloos aan bij de bredere ontwikkeling van drone regelgeving in Nederland.
| Aspect | Situatie vóór 1 september 2026 | Nieuwe situatie vanaf 1 september 2026 |
|---|---|---|
| Aanvraagkanaal | Per vliegbasis verschillend (individuele formulieren/e-mail) | Centraal digitaal via GoDrone website en app |
| Beoordelende instantie | Lokale vliegbasis / havendienst | Flight Data NOTAM Office (FDNO) van Defensie (later FSC/LVNL bij 1ATM) |
| Operationele afhandeling | Lokale militaire verkeerstoren | Lokale militaire verkeerstoren (onveranderd) |
| Indieningstermijn | Wisselend per vliegbasis | Ten minste 24 uur vooraf voor reguliere aanvragen |
| NOTAM plicht in militaire CTR | Regelmatig verplicht per basis | Geen NOTAM meer nodig voor reguliere vluchten in militaire CTR |
| Geozonering | Niet van toepassing | Niet van toepassing op militaire CTR's (enkel civiele CTR's) |
Betrokken militaire CTR's en laagvlieggebieden
De nieuwe gecentraliseerde procedure via GoDrone is van toepassing op alle acht militaire Control Zones in Nederland:
- EHGR: Vliegbasis Gilze-Rijen
- EHLW: Vliegbasis Leeuwarden
- EHVK: Vliegbasis Volkel
- EHEH: Vliegbasis Eindhoven (militair/civiel)
- EHWO: Vliegbasis Woensdrecht
- EHDL: Militair Luchtvaartterrein Deelen
- EHKD: Maritiem Vliegkamp De Kooy
- EHDP: Luchtmachtbasis De Peel
Regels voor militaire laagvlieggebieden (GLV I t/m XII en LEK Oost & West)
Voor het uitvoeren van een dronevlucht binnen militaire laagvlieggebieden gelden specifieke afspraken:
- Vluchten boven 30 meter AGL: Om binnen de militaire laagvlieggebieden hoger dan 30 meter te vliegen, moet een NOTAM-aanvraag worden ingediend bij FDNO. FDNO stuurt de bevestiging naar zowel de aanvrager als naar het Operaties Centrum van het Defensie Helikopter Commando (OCC-DHC). OCC-DHC neemt vervolgens contact op met de drone-operator over de voorwaarden en verzoekt de operator een vliegplan aan te maken in GoDrone. Dit verschaft DHC een onmisbaar actueel overzicht van drone-activiteiten voor een veilige helikopterinzet.
- Vluchten onder 30 meter AGL: Hoewel een NOTAM formeel niet verplicht is onder 30 meter, stelt DHC het zeer op prijs als ook deze vluchten via GoDrone bekend worden gesteld aan OCC-DHC.
- Aanspreekpunt: Let op: hoewel GoDrone hiervoor wordt ingezet, zijn LVNL en FDNO geen aanspreekpunt voor deze vliegplannen in laagvlieggebieden. Neem voor inhoudelijke afstemming rechtstreeks contact op met het OCC van DHC.
Defensie hanteert vooralsnog geen maximum aan het aantal gelijktijdige dronevluchten en blijft volledig eigenaar van de lokale vliegprocedures. Voor state operators (zoals politie, brandweer, defensie en douane) verandert er niets; hun operaties worden onveranderd via de bestaande operationele lijnen afgehandeld.
Voorwaarden, vergunningen en indieningstermijnen
Om een dronevlucht in een militaire CTR uit te voeren, moeten operators aan strikte voorwaarden voldoen:
- Specific Category exploitatievergunning: Reguliere dronevluchten in een militaire CTR moeten vallen binnen de Specific Category. De operator moet beschikken over de benodigde operationele autorisatie of LUC. Onze eigen cinema drone operators en piloten met gecertificeerde cinema drones werken continu volgens deze strikte EASA veiligheidsstandaarden.
- Indieningstermijn: Reguliere aanvragen moeten ten minste 24 uur voor de vlucht via GoDrone worden ingediend.
- Aanvragen binnen 24 uur: Een aanvraag die binnen 24 uur voor aanvang wordt ingediend, wordt aangemerkt als een ongeplande vlucht. In dat geval moet rechtstreeks contact worden opgenomen met de betreffende militaire toren. Er kan dan niet worden gegarandeerd dat de aanvraag nog tijdig in behandeling kan worden genomen.
- Statusbeoordeling in GoDrone:
- Approved: De aanvraag voldoet aan alle voorwaarden en is geaccepteerd door FDNO. De lokale militaire verkeersleiding behoudt altijd het recht om de vlucht op operationele gronden te vertragen of niet toe te staan.
- Declined: De aanvraag is afgewezen; in GoDrone staat vermeld waarom de goedkeuring niet kon worden verleend.
- Actief worden van een CTR tijdens de vlucht: Voor vluchten in de CTR moet altijd een missieplan worden ingediend, ongeacht of de CTR op dat moment actief is. Buiten actieve uren keurt FDNO de vlucht goed. Mocht de CTR tijdens de vlucht onverwacht actief worden, dan kan de operator worden verzocht de operatie per direct te beëindigen.
Voor reguliere vluchten in militaire CTR's hoeft er voortaan geen NOTAM meer te worden aangevraagd. Een NOTAM blijft uitsluitend verplicht voor vluchten buiten de uniforme daglichtperiode (UDP), vluchten in laagvlieggebieden buiten de CTR (>30 m), specifieke TRA/TSA/EHR-gebieden, of vluchten in civiel luchtruim boven 120 meter of met een radius groter dan 500 meter (op basis van een ILT-beschikking).
Stappenplan: hoe vraag je een militaire dronevlucht aan via GoDrone?
Vanaf 1 september 2026 doorlopen professionele drone piloten de volgende stappen op het platform:
- Account aanmaken: Registreer een organisatie- en gebruikersaccount op godrone.nl. Binnen één organisatie kunnen meerdere piloten en rollen worden beheerd.
- Gegevens registreren: Zorg dat de gegevens van de dronebestuurder, de organisatie en alle ingezette drones volledig en up-to-date zijn ingevoerd.
- Missieplan aanmaken: Start een nieuw missieplan voor de geplande operatiedatum en -tijd.
- Vlieggebied intekenen: Teken het exacte geometrische vlieggebied en de vlieghoogtes in op de GoDrone luchtruimkaart. Raadpleeg hierbij ook onze interactieve dronekaart van Nederland voor contextuele luchtruimlagen.
- Gegevens completeren en indienen: Vul alle gevraagde operationele details in en dien het missieplan uiterlijk 24 uur vooraf in. GoDrone verzendt de aanvraag automatisch naar FDNO.
- Status opvolgen: Volg de beoordeling online in GoDrone. Bij goedkeuring ("Approved") ontvangt u de bevestiging in het systeem.
- Pre-flight contact met de militaire toren: Neem op de vliegdag vooraf telefonisch contact op met de lokale militaire toren voor de definitieve startup clearance, en meld de vlucht direct na afloop weer telefonisch af.
Contactstructuur en transitie naar 1ATM integratie
De centralisatie via GoDrone en FDNO schept duidelijke aanspreekpunten voor operators:
- Behandeling van missieplannen in militaire CTR's: Flight Data NOTAM Office (FDNO) van Defensie.
- Operationele afhandeling van dronevluchten in militaire CTR's (startup & landing): Lokale militaire luchtverkeersleiding van de betreffende basis.
- Vragen over vluchten in militaire laagvlieggebieden: Operaties Centrum van het Defensie Helikopter Commando (OCC-DHC).
Met deze uniforme digitale structuur maakt Nederland een grote stap naar een veilig, transparant en toekomstbestendig luchtruim waarin civiele en militaire operaties efficiënt gecoördineerd worden.
Veelgestelde vragen over militaire dronevluchten via GoDrone
Wanneer verandert het aanvraagproces voor dronevluchten in militaire CTR's?
De veranderingen gaan officieel in op 1 september 2026. Vóór die datum verlopen aanvragen nog via de afzonderlijke procedures per vliegbasis, daarna verloopt alles centraal via GoDrone.
Wie beoordeelt mijn dronevlucht aanvraag in GoDrone?
Tot de integratie van 1ATM beoordeelt het Flight Data NOTAM Office (FDNO) van Defensie de aanvragen. Vanaf de 1ATM integratie wordt dit overgenomen door het FSC en de Ops Helpdesk van LVNL.
Wordt de daadwerkelijke dronevlucht ook afgehandeld door LVNL?
Nee. De feitelijke operationele afhandeling op de vliegdag (toestemming voor opstijgen en afmelden na de landing) vindt altijd plaats via de lokale luchtverkeersleiding van Defensie op de militaire vliegbasis (de militaire toren), ook ná de 1ATM integratie.
Voor welke militaire vliegvelden geldt deze GoDrone procedure?
De procedure geldt voor alle acht militaire CTR's in Nederland: Gilze-Rijen (EHGR), Leeuwarden (EHLW), Volkel (EHVK), Eindhoven (EHEH), Woensdrecht (EHWO), Deelen (EHDL), De Kooy (EHKD) en De Peel (EHDP).
Hoe vraag ik een dronevlucht aan in een militair laagvlieggebied?
Voor vluchten hoger dan 30 meter in militaire laagvlieggebieden (GLV I t/m XII en LEK Oost & West) dient u een NOTAM aan te vragen bij FDNO. FDNO stuurt de bevestiging naar de aanvrager en het OCC-DHC, waarna OCC-DHC contact opneemt over de voorwaarden en vraagt om een vliegplan in GoDrone aan te maken. Voor vluchten onder 30 meter stelt DHC een melding via GoDrone zeer op prijs, maar is geen NOTAM vereist.
Hoe lang van tevoren moet een reguliere aanvraag worden ingediend?
Reguliere aanvragen moeten ten minste 24 uur voor aanvang van de vlucht worden ingediend via GoDrone. Aanvragen binnen 24 uur gelden als ongeplande vluchten waarbij rechtstreeks contact moet worden opgenomen met de militaire toren, zonder garantie op tijdige behandeling.
Is er nog een NOTAM nodig voor het vliegen in een militaire CTR?
Nee, voor reguliere vluchten in militaire CTR's hoeft er vanaf 1 september 2026 geen NOTAM meer te worden aangevraagd. Een NOTAM is alleen nog vereist voor vluchten buiten UDP, in laagvlieggebieden buiten de CTR (>30m), in bepaalde TRA/TSA/EHR-zones of bij civiele vluchten boven 120m / met radius >500m.
Geldt de voorgenomen Geozonering ook voor militaire CTR's?
Nee, de geozonering wordt uitsluitend ingericht voor civiele CTR's en is niet van toepassing op de militaire CTR's.
Geldt deze wijziging ook voor politie-, brandweer- en defensievluchten?
Nee, voor state operators verandert er niets. Deze vluchten worden onveranderd volgens de bestaande operationele procedures door de lokale luchtverkeersleiding behandeld en afgehandeld.