Militair luchtruim aanvragen voor drones per 1 september volledig via GoDrone

De manier waarop aanvragen voor het vliegen in het gecontroleerde militaire luchtruim verloopt gaat na vele jaren ineens fundamenteel veranderen. Waar commerciële dronebedrijven en gecertificeerde vliegers hun vluchtplannen voorheen altijd rechtstreeks per e-mail of telefonisch indienden bij de individuele militaire vliegbases, wordt dat traditionele proces nu vervangen door een gecentraliseerde digitale workflow via GoDrone. Per 1 september 2026 gaat alle operationele coördinatie van het Nederlandse militaire luchtruim over naar dit platform, dat wordt beheerd in nauwe samenwerking tussen Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en het Ministerie van Defensie.

Voor professionele droneoperators, industriële inspecteurs en specialistische filmcrews is dit een van de meest ingrijpende procedurele wijzigingen van de afgelopen jaren. Het militaire luchtruim in Nederland beslaat aanzienlijke delen van het land, met name in Noord-Brabant, Limburg, Gelderland, Overijssel en Friesland. De centrale vraag binnen de sector is duidelijk: gaat deze centralisatie leiden tot een ongewenste verstrakking van het regime, of levert het juist de broodnodige vereenvoudiging en versnelling op voor commerciële vliegoperaties?

Wat er per 1 september 2026 verandert voor dronepiloten

Tot op heden kende elk militair vliegveld in Nederland zijn eigen lokale werkwijze. Een aanvraag voor een vlucht binnen de militaire Control Zone (CTR) van vliegbasis Volkel, Leeuwarden, Gilze-Rijen, Woensdrecht of De Kooy vereiste vaak het invullen van specifieke formulieren, die per e-mail naar het lokale Bureau Vluchtveiligheid of de militaire havendienst werden gestuurd. Vervolgens vond er handmatige beoordeling plaats door de militaire luchtverkeersleiding (MilATCC) en diende de operator op de dag van de vlucht telefonisch contact op te nemen voor de definitieve startup clearance.

Vanaf 1 september 2026 verdwijnt dit versnipperde e-mailverkeer volledig. Alle aanvragen voor vluchten binnen militaire CTRs, Terminal Control Areas (TMAs) en militaire laagvlieggebieden moeten worden ingediend via de GoDrone webapplicatie of gekoppelde UTM-interfaces. Het platform verwerkt de geometrische vluchtdata, toetst deze automatisch aan actuele militaire activiteit en geleidt de aanvraag digitaal door naar de bevoegde militaire luchtverkeersleiders.

Deze transitie sluit naadloos aan bij de bredere harmonisatie onder de EASA regelgeving en de voorbereiding op volwaardige U-Space integratie. Waar civiele CTRs zoals Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en Groningen al langer gebruikmaken van digitale pre-flight registratie via GoDrone, werd het militaire luchtruim tot nu toe gezien als een gescheiden domein met specifieke nationale veiligheidseisen.

Kansen en verwachtingen voor professionele droneoperaties

Voor professionele organisaties zoals ons eigen cinema drone operator team en onze gespecialiseerde vliegers met cinema drones biedt de digitalisering op papier aanzienlijke voordelen. Het handmatig bellen en mailen naar verschillende bases voor cross-border projecten kostte voorheen veel voorbereidingstijd. Een centraal digitaal portaal vermindert administratieve frictie en verkleint de kans op communicatiefouten.

Daarnaast brengt GoDrone meer transparantie. Operators kunnen in één oogopslag zien of een militair oefengebied actief is, welke hoogtelimieten gelden en of er sprake is van tijdelijke vliegbeperkingen (TGBs). Dit helpt commerciële opdrachtgevers en productieleiders om opnames sneller in te plannen zonder wekenlange onzekerheid over militaire vluchtvrijgaven. Eerder zagen we al vergelijkbare stappen in de ontwikkeling van drone wetgeving in 2026, waarin digitale data-uitwisseling steeds meer de standaard wordt.

Tegelijkertijd heerst er binnen de branche gezonde scepsis. Professionele operators hopen vurig dat de stap naar GoDrone niet leidt tot een bureaucratische verstrakking. Wanneer geautomatiseerde systemen starre afwijzingscriteria hanteren of wanneer de behandeltijden voor militaire autorisaties oplopen, kan dat de flexibiliteit van commerciële film- en inspectievluchten ernstig belemmeren. Een goede dialoog tussen de verenigde drone industrie, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILnT) en Defensie blijft daarom cruciaal.

Waar operators rekening mee moeten houden

Om vanaf 1 september zonder vertraging te kunnen blijven vliegen in militair gecontroleerd luchtruim, moeten gecertificeerde dronepiloten en exploitanten rekening houden met een aantal belangrijke operationele richtlijnen:

• Account en autorisatie in GoDrone: Zorg ervoor dat uw bedrijfsprofiel en exploitantnummer correct zijn geverifieerd in het GoDrone portaal, inclusief geldige EASA exploitatievergunningen (LUC of Specific operationele autorisaties).
• Strikte indieningstermijnen: Militaire autoriteiten hanteren specifieke behandeltijden om vluchtplannen af te stemmen met actieve straaljager-, helikopter- en transportvluchten. Dien aanvragen tijdig in en vermijd last-minute wijzigingen in uw vliegvolume.
• Tweeweg radiocommunicatie (VHF): In veel gevallen blijft radiocontact met de militaire verkeerstoren of MilATCC verplicht tijdens de uitvoering van de vlucht, zeker binnen de binnenste ring van een militaire CTR.
• Onderscheid tussen Open en Specific categorie: In het militaire luchtruim blijven strenge restricties gelden voor recreatieve en ongecertificeerde vliegers. Vluchten nabij actieve banen zijn vrijwel uitsluitend voorbehouden aan bevoegde professionele drone piloten met passende veiligheidsanalyses.

Praktische stappen voor het voorbereiden van een vlucht

Wanneer u na 1 september een drone-operatie plant in een militair beïnvloede zone, volgt u het volgende stappenplan:

1. Locatie- en luchtruimanalyse: Teken het gewenste vliegvolume (incl. grondrisicobuffer en contingency area) in op de interactieve GoDrone kaart.
2. Controleer de militaire status: Bekijk de actieve tijdsvensters van de betreffende militaire CTR of laagvliegroute in de GoDrone NOTAM-laag.
3. Dien het digitale vluchtplan in: Vul alle vereiste parameters in, zoals drone-type, MTOM, maximale vlieghoogte (AGL), noodprocedures en contactgegevens van de gezagvoerder.
4. Wacht op de digitale autorisatie: U ontvangt via het portaal een officiële bevestiging inclusief eventuele operationele restricties of aanvullende voorwaarden.
5. Pre-flight en startup melding: Neem op de vliegdag conform de ontvangen instructies contact op met de aangewezen militaire verkeersleiding voor de definitieve vliegtoestemming.

Toekomstperspectief voor een integraal Nederlands luchtruim

De overheveling van militaire luchtruimcoördinatie naar GoDrone markeert het einde van een tijdperk van handmatige e-mails en vormt een belangrijke mijlpaal richting één integraal luchtruimbeheer in Nederland. Waar bemande en onbemande luchtvaart steeds intensiever gebruikmaken van hetzelfde luchtruim, is digitale harmonisatie de enige duurzame weg voorwaarts.

Voor professionele dronebedrijven is het te hopen dat Defensie en LVNL de praktijkervaringen van vliegers serieus blijven evalueren. Als de nieuwe werkwijze resulteert in soepelere goedkeuringen, kortere doorlooptijden en meer flexibiliteit, zet Nederland een grote stap voorwaarts in het faciliteren van geavanceerde commerciële drone-operaties.

Veelgestelde vragen over militaire luchtruimaanvragen via GoDrone

Vanaf welke datum is GoDrone verplicht voor militair luchtruim?

De nieuwe werkwijze treedt officieel in werking op 1 september 2026. Vanaf die datum worden e-mailaanvragen naar individuele vliegbases niet langer in behandeling genomen en verloopt alle coördinatie via GoDrone.

Moet ik op de dag van de vlucht nog steeds bellen met de verkeerstoren?

Ja, in veel gevallen blijft een telefonische of radiomobilofoon startup melding noodzakelijk voordat de drone daadwerkelijk opstijgt. Dit staat altijd expliciet vermeld in de voorwaarden van uw goedgekeurde GoDrone autorisatie.

Geldt deze wijziging voor alle militaire vliegbases in Nederland?

Ja, de overgang geldt voor alle militaire vliegvelden en gecontroleerde zones, waaronder Vliegbasis Volkel, Leeuwarden, Gilze-Rijen, Woensdrecht, Eindhoven (militair/civiel), Maritiem Vliegkamp De Kooy en de militaire zweefvlieg- en dropzones zoals Deelen.

Mogen recreatieve piloten in de Open categorie nu zomaar in militair luchtruim vliegen?

Nee. De toegang tot militaire CTRs blijft strikt gereguleerd. Vluchten in deze gebieden zijn in de regel voorbehouden aan gecertificeerde operators in de Specific categorie met goedgekeurde operationele autorisaties en passende veiligheidsmitigaties.